Gervigreind & störf

Um verkefnið

Hvað er þetta?

Þessi vefsíða fylgist með lausum störfum á íslenskum vinnumarkaði og greinir hvernig gervigreind mun líklega hafa áhrif á hvert starf á næstu mánuðum og árum. Markmiðið er að gefa fólki og fyrirtækjum betri skilning á þeim breytingum sem gervigreind er þegar að valda á vinnumarkaðnum og hvað er líklegt að koma á næstunni.

Hvers vegna skiptir þetta máli?

Gervigreind er að breyta vinnumarkaði um allan heim. Ísland býr við sérstöðu — lítinn vinnumarkað með um 200.000 starfsmenn, lágt atvinnuleysi og skort á vinnuafli í mörgum greinum. Þessi sérstöðu þýðir að áhrif gervigreindar á Íslandi gætu verið ólík því sem gerist annars staðar. Í sumum greinum gæti gervigreind aukið framleiðni og hjálpað til við að leysa vinnuaflseklu, á meðan í öðrum greinum gætu sum störf breyst eða horfið.

Hvernig virkar matið?

Matið byggir á tveimur meginstoðum:

  1. Anthropic Economic Index — raunmælingar á notkun gervigreindar í mismunandi starfsverkefnum. Þetta eru ekki spár heldur raunveruleg gögn um hvernig gervigreind er notuð í dag í yfir 750 starfsflokkum.
  2. Claude gervigreindarlíkan — greinir hvert starfsheiti, ber saman við Anthropic gagnasafnið og metur áhrifin með sérstöku tilliti til íslensks vinnumarkaðar.

Þrjú stig áhrifa

Mikil áhrif (50-100%)

Gervigreind getur sjálfvirknivætt eða breytt stórum hluta verkefna í þessu starfi. Þetta þýðir ekki endilega að starfið hverfi, en það mun líklega breytast verulega.

Meðaláhrif (20-50%)

Gervigreind getur aðstoðað við nokkur verkefni í starfinu og aukið framleiðni, en manneskja er enn nauðsynleg fyrir stóran hluta starfsins.

Lítil áhrif (0-20%)

Gervigreind hefur lítil bein áhrif á þetta starf eins og er. Starfið krefst líkamlegrar viðveru, handverks eða mannlegs samskipta sem gervigreind getur ekki leyst af hólmi.

Sjálfvirkni gegn aðstoð

Áhrif gervigreindar geta komið fram á tvo mismunandi vegu:

  • Sjálfvirkni — Gervigreind getur tekið yfir tiltekin verkefni sem manneskja sinnti áður. Til dæmis gagnaskráning, grunnþýðingar eða einföld greiningarvinna.
  • Aðstoð — Gervigreind eykur framleiðni starfsfólks en kemur ekki í staðinn fyrir þá. Til dæmis hugbúnaðarþróun þar sem gervigreind hjálpar við kóðaritun en manneskjan tekur ákvarðanir.
  • Blandað — Sum verkefni í starfinu geta sjálfvirknivæst á meðan önnur styrkjast.

Hvaðan koma störfin?

Störfin eru sótt úr tveimur aðalheimildum:

  • alfred.is — Stærsti atvinnuvefur Íslands með störf frá einkageiranum og hinu opinbera.
  • Starfatorg ríkisins (island.is/starfatorg) — Opinber vefur íslenska ríkisins þar sem öll laus störf hjá ríkinu eru auglýst. Þetta tryggir að opinber störf séu metin til jafns við störf í einkageiranum.

Gögnin eru uppfærð reglulega og ný störf greind sjálfkrafa.

Takmarkanir

  • Matið er byggt á líkani og er ekki fullkomin spá — áhrifin gætu verið meiri eða minni en matið gefur til kynna.
  • Greiningin byggist á starfsheiti, ekki fullri starfslýsingu. Sömu titlar geta falið í sér mismunandi verkefni.
  • Anthropic Economic Index byggist aðallega á gögnum frá bandarískum vinnumarkaði. Íslenskur vinnumarkaður hefur sína sérstöðu.
  • Tækniþróun er hröð og áhrifin geta breyst hratt.

Heimildir