Doktorsnemi í Marie Sklodowska-Curie Actions verkefni EUARTHURS - Tilfinningar í Arthúrshefðinni: miðlun, þróun, menningararfleifð

Háskóli Íslands

Ríkið

Greining á áhrifum gervigreindar

28%

ÁhrifaskoriÁhrifaskor mælir hversu stóran hluta verkefna í starfinu gervigreind getur haft áhrif á — hvort sem er með sjálfvirkni eða aðstoð. T.d. þýðir 55% að um 55% verkefna í starfinu eru útsett fyrir áhrifum gervigreindar samkvæmt Anthropic Economic Index mælingum. Hærra hlutfall þýðir meiri áhrif á starfið.

Meðaláhrif

FlokkuniStörf eru flokkuð í þrjú stig eftir áhrifum gervigreindar: „Mikil áhrif“ (50–100%) — meirihluti verkefna í starfinu verður fyrir verulegum áhrifum. „Meðaláhrif“ (20–50%) — merkjanleg áhrif á nokkur verkefni. „Lítil áhrif“ (0–20%) — fá verkefni verða fyrir áhrifum á næstunni.

Aðstoð

Tegund áhrifai„Sjálfvirkni“ — gervigreind getur tekið yfir verkefni sjálfstætt. „Aðstoð“ — gervigreind eykur framleiðni en manneskja stýrir vinnunni. „Blandað“ — sum verkefni sjálfvirknivæðast en önnur styrkjast með aðstoð gervigreindar.

Yfirlit

Þetta doktorsnemi-starf í menningarfræðum og sögum hefur takmarkaða kerfi fyrir gervigreind. Helstu áhrifin verða á gagnasöfnun, skjalfestingu og textaúrvinnslu (jafningagát, þýðinga). Rannsóknarvinnan sjálf — túlkun heimilda, gagnrýn sagnfræði, skapandi framlegð — krefst mannlegrar fagúrskurðar sem AI getur ekki komið í stað.

Verkefni sem gervigreind mun breyta

•Gagnavinnsla og katalógskráning — gervigreind auðveldar flokkunar- og merkingarverkefni fyrir stærri heimildagrunna
•Textaöflun og _proofreading_ — AI-stóðir geta séð um málföst endurlestur rannsóknarTexta og identifíkað skuggi-villur
•Þýðingar og túlkun textaflæðis — tól eins og DeepL/Claude geta aðstoðað við þýðingar úr erlendum heimildum og endurflutning texta
•Bókasafns- og heimildaskráningu — AI getur sjálfvirkni aðalupplýsingum um tilvísanir, dóma og miðlun

Verkefni sem krefjast manneskju

•Gagnrýn lesning og túlkun heimilda — Doktorsnemi verður að leggja mat á áreiðanleika, samhengi og merkingarsvið fornra athugasemda; AI getur ekki dæmt sannfærandi gildi hugmynda
•Skapandi framlegð og ritun — Doktorsritgerðin sjálf krefst upprunalegs hugsunarmóts, sagnfræðilegrar framkallningar og akademísks röðunar sem einungis mannlegur höfundur getur byggt
•Viðtöl og framtalsrannsóknir — Menningarsögurannsókn krefst lifandi samskipta við heimildamanna/fagfólk til að afla dýpri samhengi og mannlegra sögna
•Vinnusemi og þess konar fagleg dómgreind — Doktorsneminn verður að stjórna heildstæðri rannsóknarverkefninu, móta spurningar og breyta aðferðum eftir því sem rannsóknin þróast

Tímalína

Núna

Á næstu 6 mánuðum verða AI-tól aðgengilegar fyrir prófarkalestur, grunnskráningu heimilda og stuttar þýðingar. Doktorsnemi getur notað ChatGPT/Claude til að draga úr handvinnuvinnu við gagnaöflun og frumfokusritsending.

1–3 ár

Á 1–3 árum munu staðbundin og sértæk AI-kerfi fyrir sagnfræði (t.d. texta-LLM þjálfuð á oldur-ritsöfnum) bæta leit og flokkun heilda. Þó mun doktorsnemi og leiðbeinendur þurfa enn að tryggja gæði túlkunar og fara yfir allar AI-framleiddar samantektir.

O*NET: Historians (19-3093.00)

Skoða auglýsingu á island.is